Water geven en (automatisch) sproeien
Gedurende het grootste deel van het jaar valt er in ons land voldoende regen om een gazon in goede conditie te houden. Soms zijn er echter in het voorjaar of in de zomer droge periodes, waarin water geven noodzakelijk is om te voorkomen dat het gras afsterft. Behalve dat dit afsterven het gazon direct beschadigd. Geeft het ook onkruid de kans te gaan overheersen. Zo kunnen bijvoorbeeld witte klavier en duizendblad heel veel droogte overleven en ze zullen zodra het weer natter wordt, hard gaan groeien. Gevoeligheid voor droogte is dikwijls een teken van een zwakke en ondervoede grasmat. Besteeds dan aandacht aan beluchten, compost strooien, uitharken en verticuteren en op de juiste wijze maaien –allemaal factoren die bijdragen tot een dieper indringend, beter tegen droogte bestand wortelstelsel.
Wanneer water geven
Een gazon heeft water nodig zo gauw er droogtesymptomen verschijnen. De eerste tekenen zijn een verlies aan veerkracht en een doffer worden van de kleur van het gazon. Dit wordt gevolgd door vergeling van het blad, dat later bruin wordt. Als de droogte lang aanhoudt, verschrompelen de bovengrondse delen, de wortels verdrogen en de plant sterft. In voorjaar en zomer moet u na zeven tot tien dagen droog weer op deze symptomen gaan letten. Houd daarbij geen rekening met eventuele lichte buitjes. De meeste graswortels zitten in de bovenste 25-30 cm van de grond. de eerste tekenen van droogte ziet u meestal als de bovenste 10-12,5 cm zijn uitgedroogd.
Hoe vaak u water moet geven
Dat hangt af van het grondtype. Veengrond kan veel meer water bevatten dan lemige grond of kleigrond, die op zijn beurt weer meer vasthoudt dan lichte zandgrond. Dus moet een gazon op lichte grond eerder en vaker worden besproeid dan een zelfde gazon op zware grond of veengrond.
Als u vuistregel kunt u aanhouden dat bij droog, zonnig weer in voorjaar of zomer een goed onderhouden gazon op lemige grond ongeveer eens in de week moet worden gesproeid.
U kunt gazons op elke tijd van de dag water geven, maar liever niet in de hete zon, omdat de dan gauw een harde korst krijgt bij het opdrogen en er erg veel water verdampt. Het is dus niet economisch en water wordt een steeds schaarser goed. Als de grond te droog is om het water door te laten, kunt u een geschikt, biologisch afbreekbaar vloeimiddel als handig hulpmiddel toepassen. Op kleine stukken kan afwasmiddel met bleekmiddel, omdat het gazon daardoor wordt beschadigd.
Als het oppervlak erg droog of dichtgeslagen is, is prikrollen of anderszins beluchten nodig om het binnendringen van het water te bevorderen.
Hoeveel water geven
Vaak weinig water geven is slecht voor een gazon, omdat het een ondiepe beworteling en de groei van mos en muur bevordert. Vaak veel water geven kan ook schadelijk zijn, omdat het moesgroei en ziekten van de grasmat. Geef altijd tenminste 10 liter per m2 en liefst 20 tot 25 m2.
Methoden van water geven
Gieters zijn bij gazons niet praktisch, tenzij het om een heel klein stukje gras gaat.
Tuinslagen kunt u voor kleine gazons wel gebruiken. Ze zijn vooral nuttig op moeilijke plaatsen zoals taluds. Sproei zo fijn mogelijk met een verstelbare straalpijp.
Druppelslagen zijn soms nuttig voor graspaden en moeilijk bereikbare plaatsen. Ze geven een minder gelijkmatige verdeling dan sproeiers.
Sproeiers kunnen met een tuinslang of via een vast (automatisch) sproeisysteem worden bediend. Ze kunnen vast staan of met een draaiarm werken, bij een vast sproeisysteem zelf verzonken of oscillerend (zoals de bekende heen-en-weer gaande zwenksproeiers). De eerstgenoemde typen sproeiers bestrijken een cirkelvormig gebied of een deel daarvan, terwijl de laatste een rechthoekig gebied bestrijkt. De laatste is daarom zuiniger en kent niet zoals de andere het probleem van overlappende sproeizones. Sommige oscillerende (vierkant) sproeiers kunnen worden versteld, zodat ze onder een bepaalde gewenste hoek sproeien of ze kunnen andere, instelbare sproeipatronen geven. Verzonken (pop-up-) sproeiers liggen onder het oppervlak van het gazon. Door de druk van het water worden zij opgelicht en in beweging gezet.
Een automatisch watergeefsysteem
De tuin wordt in verschillende sectoren verdeeld. De buizen van het sproeisysteem worden in de ondergrond ingegraven. Op strategische punten worden diverse typen sproeiers en vernevelaars geplaatst om zo economisch mogelijk met het water om te gaan. Speciale ventielen regelen de watertoevoer naar de diverse onderdelen van het systeem. De sproeiers gaan werken als er druk op de leiding staat waar ze mee zijn verbonden. In het gazon zijn zogenaamde pop-up-sproeiers ideaal. Normaal zitten ze onder het niveau van de grasmat, zodat er zonder problemen overheen kan worden gemaaid. Komt er waterdruk op te staan, dan komen ze omhoog en doen ze hun werk. Valt de druk weer weg dan zakken ze weer in tot grondniveau.
Een sproeicomputer
Sproeicomputers zijn er in tal van typen. Sommige worden aan de kraan gemonteerd en doen hun werk in directe verbinding met de waterleiding. Andere werken met afstandbediening en sturen ventielen in de waterleiding aan. Vaak zijn die ventielen in het totaal van het sproeisysteem in een ondergrondse 'doos' geplaatst. De computers hebben gemeen dat ze zeer eenvoudig te bedienen zijn en zowel tijd, watertoevoer als de aansturing van de verschillende sproeisegmenten in de tuin regelen
Een eenvoudig sproeiplan
Zo'n plan hoeft in een niet al te grote tuin niet veel ingewikkelder te zijn dan hier is weergegeven. In het midden (daar zou het gazon kunnen liggen) een ronddraaiende (pop-up-)sproeier, in de hoeken sproeiers of vernevelaars die precies het hun toebedeelde segment van de tuin bestrijken.
